Ključni podslivovi u BiH

Glavni podslivovi

 

 Površine podslivova ORS rijeke Save RS

 Sliv/podsliv Površina sliva (km2)
Hidrološki sliv -Ukupno u BiH u Republici Srpskoj

Područje neposrednog              sliva rijeke Save

3.814 3.814 2.378
rijeke Une 9.368 8.142 3.340
rijeka Gline i Kupe   715 0
rijeke Vrbasa 6.273 6.273 3.987
rijekeBosne 10.789 10.789 3.104
rijeke Drine 19.946 7.029 6.146
rijeke Ukrine 1.500 1.500 1.500
Cjelokupni hidrološki sliv rijeke Save: 97.713 38.262 20.455

 

 Površine podslivova ORS rijeke Trebišnjice RS

   Sliv/podsliv Površina sliva (km2)
Hidrološki sliv -Ukupno u BiH u Republici Srpskoj
Sliv Trebišnjice 2.716 2.372 2.057
Sliv Neretve 8.775 7.911   2.164
Cjelokupni hidrološki sliv  ORS Trebišnjice:     4.221

 

 

 

 

 

SLIV DRINE

Po mišljenju mnogih Drina je najljepša rijeka na Balkanskom poluostrvu, brza je i plahovita, čista i bistra, bogata, moćna i darežljiva. Međutim, ljepota Drine nije samo u njenoj vodi, već i u pejzažima koji je okružuju. Duboki kanjoni i tjesnaci, neprohodne šume, zapjenušane rječice koje joj hrle, stropoštavajući se preko visokih vodopada, sela razbacana po planinskim stranama i stara utvrđenja koja se ogledaju u rijeci - sve je to Drina, jedinstvena i neponovljiva.

 

Geografski položaj

Drina nastaje spajanjem dveju crnogorskih rijeka Tare i Pive, koje se sastaju kod Šćepan Polja na nadmorskoj visini 434 m n.m. U Savu se ulijeva kod Rače na 78 m n.m. dajući joj prosječno 395m3 vode u sekundi. Teče u dužini do 345 km uglavnom u meridijanskom pravcu od juga ka sjeveru, od čega 220 km predstavlja granicu Srbije i Bosne i Hercegovine. Sliv Drine obuhvata 19.226 km2, od čega 7.228 km2 u Bosni Hercegovini. Republici Srpskoj pripada 6.391 km2 sliva, a FBiH 837 km2.

Prema prirodnim odlikama, u slivu rijeke Drine mogu se izdvojiti četiri cjeline. Prva obuhvata izvorište Drine tj. slivove Pive i Tare. Drugu cijelinu sačinjava sliv gornjeg toka Drine između Šćepan Polja i Višegrada dužine 92 km. Treću cjelinu čini porječje koje se odvodnjava u Drinu između Višegrada i Zvornika. Četvrtu, ujedno i najmanju cjelinu predstavlja sliv donjeg toka Drine nizvodno od Zvornika u dužini od 91 km. Prosječna nadmorska visina sliva je 934 m.n.m

Hidrologija

Drina, Tara i Piva i više pritoke njenog gornjeg toka pripadaju rijekama sniježno - kišnog režima dinarsko - makedonske varijante, a to znači da se najveći proticaji javljaju u maju i aprilu, sem Pive gdje se najveće vodejavljaju u decembru. Iako je period velikih voda na Drini dugotrajan, jer se topljenje snijega na planinama vrši postepeno, katastrofalne poplave nisu česte. Visoko stanje vode može da se javi i u jesen, najčešće u novembru, usljed obilnih jesenjih padavina.

Izgradnjom brojnih vodenih akumulacija u slivu Drine prirodni režim rijeka je znatno izmijenjen. Povećane su dubine, smanjene su brzine vode, kao i oscilacije vodostaja i proticaja tokom godine, odnosno vodni režim je postao ujednačeniji. Od ukupne dužine toka od 344 km, Drina je na oko 115 km ili 1/3 jezero. Time je prvobitna, mahom klisurasta dolina izgubila mnogo od svoje ljepote, ali se sa vodoprivrednog aspekta dobilo dosta - iskorišćenost hidroenergije, smanjena opasnost od poplava, više vode za razne poterebe.

Već smo spomenuli da je prosječni proticaj Drine na ušću u Savu 395 m3 tako da je Drina najveća pritoka Save, kako po količini vode tako i po površini sliva i dužini toka. Najznačajnije pritoke Drine su: Lim sa učešćem u proticaju 28,6%,

Tara 19,5%, Piva 18,7%, Ćehotina 5,6%, Drinjača 5,3%, Prača, 5,3%, Sutjeska 3,3, Jadar 2,5%, Rzav 2,0% i ostale 9,2%.

Geologija

S obzirom na to da Drina sa svojim pritokama presjeca gotovo čitav dinarski planinski sistem, geološka građa u slivu ove rijeke je veoma složena i bitno je uticala na izgled reljefa. Najveći dio sliva leži u predjelu centralnih Dinarida koji su izgrađeni od paleozojskih i mezozojskih stijena. Jedino podrinjske planine Cer i Majevica pripadaju unutrašnjim Dinaridima gdje su paleozojske i trijske stijene većim dijelom prekrivene neogenim i kvartarnim sedimentima.

U slivu je zastupljena tipična blokovska tektonska struktura, sastavljena od tri velika i brojnih manjih blokova, rastavljenih rasjednim pukotinama. Od stijena u slivu Drine najveće rasprostranjenje imaju paleozojski škriljci i permo-trijaski pješčari sa intruzijama magmatskih stijena (graniti, andeziti, gabro). Mezozojski krečnjaci zahvataju preko 30% sliva. Idući od sjevera prema jugu, u slivu se smjenjuju trijaski, jurski i kredni krečnjaci i dolomiti, što je vjerovatno u vezi sa tektonskom evolucijom ovog prostora, kome su zastupljeni blokovi kontinentalne kore. Nizvodno od Loznice dominiraju neogeni i kvartarni jezerski i riječni sedimenti na kojima je obrazovana ogromna plavinska lepeza Drine na ušću u Savu.

Klima

Klimatske prilike u slivu Drine uslovljene, su prije svega, njegovim meridijanskim prostiranjem. On je izdužen u pravcu sjever - jug i u tom pravcu opadaju nadmorske visine od visokih, preko srednjih i niskih planina do Panonske nizije. Zbog toga se sliv nalazi pod uticajem različitih klimatskih režima. Izvorišna i najviša oblast sliva je pod uticajem mediteranske klime. Mediteranski uticaj, mada dosta oslabljen, osjeća se još i u gornjem dijelu sliva, do Srbinja - Foča, odakle sve više preovladava umjereno -kontinentalna klima, a u donjem slivu Drine, nizvodno od Zvornika, ona prelazi u kontinentalnu.

U slivu Drine količina padavina se smanjuje niz tok, mada ne pravilno. Visko planinski predjeli sliva preko 2.000 mnm primaju 2.000 - 3.000 mm atmosferskog taloga. Srednje planine tj. do Srbinja - Foče oko 1.400 mm , u Ljuboviji 890 mm, dok je oko ušća Drine u Savu 700 mm. Posmatran u cijelni, sliv Drine u prosjeku prima godišnje 1.030 mm padavina i po tome on je bogat vodom. Zato Drina i njene veće pritoke (Tara, Piva, Lim) raspolažu znatnim proticajima.                  

Hidroenergetski potencijal

Hidroenergetski potencijal Drine i njenih pritoka je davno uočen. Tome doprinose veliko vodno bogatstvo, ujednačen godišnji i višegodišnji proticaj, značajan pad uzdužnih rječnih profila i kanjonasto - klisurast sklop nekih riječnih dolina pogodnih za izgradnju moćnih betonskih brana, iza kojih se formiraju vještačka jezera. Osim onih koje su već izgrađene postoje i projekti za izgradnju novih. Po hidroenergetskom potencijalu Drina nema premca na Balkanu, ali istovremeno ona ima apsolutni primat po neiskorišćenosti svoje hidroenergije. Njene ekonomski iskoristive vodne snage procjenjene su na 14,4 milijardi kWh, a do sada je iskorišćeno nepunih 5 milijardi kWh ili oko 35%. Sagrađeno je samo 9 velikih hidroelektrana na Drini, Pivi, Limu i Uvcu od mogućih 40-tak.

Biljni i životinjski svijet

Živi svijet, biljni i životinjski sliva rijeke Drine veoma je raznovrstan i bogat, a na pojedinim mjestima odlikuje se prisustvom endmiteta i relikata. U nižim dijelovima, a djelimično i u gornjim, nalaze se uglavnom listopadne šume među kojima se izdvajaju bjelograbić, crni grab, cer, crni jasen. U kanjonima se nalaze mezofilne šume bukve, graba, bijelog jasena itd. U kanjonima Tare i Komarnice sreće se i crni bor (Pinus nigra), šume bijelog bora pomiješane sa smrčom i jelom. Na visinama preko 2.000 m uslijed nepovoljnih uslova javlja se žbunasta vegetacija. U šumskim prostranstvima gornjeg sliva rijeke Drine sreću se životinje koje su ili prorijeđene ili ih više nema u mnogim dijelovima Evrope (medvjed, vuk, divokoza, divlja mačka, lisica, kuna zlatica, jazavac, divlja svinja, srna, vidra, zec), kao i ptice (suri orao, orao zmijar, sivi soko, veliki tetrijeb, šumska šljuka, jarebica kamenjarka i bjeloglavi sup Gyps fulvus).

Drina, kao i njene pritoke, bogata je ribom. U svom gornjem toku Drina ima odlike planinske rijeke, a u donjem, posebno nizvodno od Loznice Drina je nizijska rijeka, pa stoga u njoj ima vrsta riba koje odlikuju kako planinske tako i nizijske rijeke. U gornjem toku do Višegrada ima mladica, pastrmki, mrena, škobalja, krkuša, klenova, lipljena i peševa. Od Višegrada, nizvodno, mogu se pronaći i štuka, som, manić, crvenperka. U svom donjem toku ima još i deverike, linjaka, karaša itd.

Endemične vrste
  • Flora: Pančićeva omorika (Picea omorika), derventski različak (centaurea deventana), halačija (Halacsya sendtneri), paštrčika oboglavka (Cephalaria pastricesis) bosanska divizma (Verbascum bosnense).
  • Fauna: Pančićev skakavac (Pyrgomorphella serbica), paukolika životinja pseudoskorpija (Chthonius pancici) pronađena u pećini u blizini Bajne Bašte, 5 vrsta stonoga koje naseljavaju pećinske lokalitete.

 

sliv TREBIŠNJICE

Oblasni riječni sliv rijeke Trebišnjice obuhvata sliv rijeke Trebišnjice sa podslivovima rijeke Mušnice, Sušice, pretežni dio podsliva Dubrovačke rijeke (Ombla) sa pridruženim podzemnim tokovima sa više od stotinu izvorišta, koja se nalaze u rejonima od Duboke Ljute do Metkovića i od Metkovića do Svitansko Deranskog blata, kao i pripadajući sliv rijeke Neretve.

Rijeka Trebišnjica, najveća rijeka ponornica na Balkanu i jedna od najvećih ponornica na svijetu, dugačka 98 km, sa podzemnim tokovima 187 km. Čini je složen sistem površinskih i podzemnih tokova u Hercegovini. Teče kroz Gatačko polje (Mušnica i Gračanica), Cerničko polje (Ključka rijeka) i Fatničko polje. Vode Fatničke rijeke izbijaju u jakim vrelima kod Bileće odakle nastaje Trebišnjica.

Prije izgradnje vještačkih jezera Trebišnjica je tekla kroz Miruški basen (niže od Bileća) i Trebinjsko polje do popovog polja u kojem se gubila u više ponora. Od Popovog polja podzemna Trebišnjica je tekla u tri pravca: ka donjoj Neretvi, vruljama (podmorskim izvorima) kod Slanog i prema vrelu Omble (Dubrovačke rijeke). Hidrotehnički i hidromelioracioni radovi izmijenili su dio toka i režim Trebišnjice - vode joj dotiču i neposredno iz Gatačkog polja, a vodu gubi već nizvodno od Trebinja. Voda Trebišnjice je ujezerena u Bilećkom (Miruškom jezeru), površine 33 km2, dužine 20 km i max. dubine 104 m, koje zagrađuje 125 m visoka brana kod Grančareva. Ovu akumulaciju od 1.3 miliona m3 koristi HE Trebinje (108 MW) izgrađena 1967. godine. Nizvodno je nižom branom (33 m) kod sela Gorice zagrađeno manje vještačko jezero iz kojeg se voda hidrotunelom dužine 16 km sprovodi do HE Dubrovnik kod Plata.

Klimatske karakteristike ovog regiona imaju obilježja humidne klime sa suvim ljetima i kišovitim zimama. Područje između obale mora i Popovog polja karakteriše se mediteranskom klimom. Zime su blage sa vrlo rijetkim sniježnim padavinama. Ljeta su topla i suva, a temperature visoke. Sa udaljenjem od Jadranske obale i povećanjem kote na visine preko 400m klima prima obilježja umjereno kontinentalne. Padavine:Gacko - srednje 1756 mm i max 2513mm , stanica Trebinje srednje 1890 mm i max 3837 mm, najmanje padavine su uz obalu mora. Maksimalni Intenzitet padavina dostiže 4mm/min i može da traje preko 20min. Maksimalne dnevne padavine su preko 280 mm. Srednja godišnja vlažnost je 65,8%.

Najveći grad u dolini Trebišnjice i istočnoj Hercegovini je Trebinje.

 

 

vodostaji

Vodostaji rijeka - RHMZ

Izvještaji o vodostanju na rijekama u Republici Srpskoj

JU "VODE SRPSKE" - Bijeljina

Adresa: Miloša Obilića 51. 76300 Bijeljina Republika Srpska - Bosna i Hercegovina
telefoni: centrala +387 55 201 784, fax: 211-517, 220-363
email: bijeljina@voders.org
web: www.voders.org

Sektor za upravljanje Oblasnim riječnim slivom Save - Bijeljina

telefoni:+387 55 201 783, 


Sektor za upravljanje Oblasnim riječnim slivom Trebišnjice - Trebinje

Adresa: Kralja Petra I Oslobodioca, 55/IV, 89101 Trebinje 
telefoni: +387 59 245 510 faks 059/245 - 520
email: trebinje@voders.org


Područna kancelarija za podsliv rijeke Vrbas - Banja Luka

Adresa: Slavka Rodića br.5 , 78000 Banja Luka
telefoni: +387 51 215 485
email: banjaluka@voders.org

Područna kancelarija za podsliv rijeke Bosne - Doboj

Adresa: Vojvode Mišića 22 73500 Doboj Republika Srpska - Bosna i Herzegovina
telefoni: +387 53 200 570 ; fax: 
email: doboj@voders.org


Područna kancelarija za podsliv rijeke Une -Prijedor

Adresa: Aleja Kozarskog odreda bb 79101 Prijedor Republika Srpska - Bosna i Herzegovina 
telefoni: +387 52 240 330 ; fax: +387 52 240 331
email: prijedor@voders.org


Područna kancelarija za podsliv rijeke Drine - Zvornik

Adresa: Svetog Save bb 75400 Zvornik Republika Srpska - Bosna i Herzegovina 
telefoni: +387 56 215 990  ; fax: +387 56 215 990
email: @voders.org

Prijava

Brojač posjeta

Danas 57

Juče 96

Ove sedmice 437

Ovog mjeseca 2189

Ukupno 123177083

Trenutno je 7 posjetilaca i nema članova online